L4 i orzecznictwo ZUS na nowych zasadach – co się zmieni?

Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wprowadza istotne zmiany dotyczące zwolnień lekarskich oraz zasad orzecznictwa ZUS. Celem reformy jest uporządkowanie dotychczasowych regulacji, doprecyzowanie niejasnych pojęć oraz usprawnienie procesu wydawania orzeczeń. Zmiany będą wdrażane etapami, a ich pełne wejście w życie przewidziano najpóźniej na początek 2027 roku.

Reforma zwolnień lekarskich – jasne definicje i mniej niepewności

Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie do ustawy definicji pojęć „pracy zarobkowej” oraz aktywności „niezgodnej z celem zwolnienia lekarskiego”. Dotychczas pojęcia te nie były jednoznacznie określone w przepisach, co powodowało niepewność u osób przebywających na L4. W praktyce wiele osób obawiało się, że nawet drobna aktywność może skutkować utratą prawa do zasiłku.

Zgodnie z nowymi regulacjami, pracą zarobkową nie będą czynności incydentalne, których wykonania wymagają istotne okoliczności. Warunkiem jest to, aby:

• miały charakter pojedynczy i wyjątkowy,

• nie wynikały z polecenia pracodawcy,

• ich niewykonanie mogłoby prowadzić do poważnych konsekwencji.

Jako przykłady takich czynności wskazano m.in. podpisanie pilnego dokumentu czy jednorazowe opłacenie faktury.

Dopuszczalne czynności w trakcie L4

Nowe przepisy wyraźnie potwierdzają możliwość wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, takich jak:

• wyjście do sklepu po podstawowe artykuły spożywcze,

• wizyta w aptece.

Dopuszczalne będą również czynności incydentalne wynikające z istotnych okoliczności, np. odprowadzenie dziecka do przedszkola, jeśli nie ma innej osoby, która mogłaby to zrobić. Regulacje te są spójne z dotychczasowym orzecznictwem sądów, ale po raz pierwszy zostały jasno zapisane w ustawie.

Praca u jednego pracodawcy podczas L4 u innego

Nowelizacja przewiduje także możliwość wykonywania pracy u jednego pracodawcy w czasie zwolnienia lekarskiego wystawionego w związku z pracą u innego pracodawcy – na wniosek chorego. Rozwiązanie to uwzględnia specyfikę wykonywanych zawodów.

Wskazano m.in., że:

• chirurg ze złamanym palcem nie może operować, ale może prowadzić wykłady,

• dziennikarz z chrypką nie poprowadzi audycji radiowej, ale może napisać artykuł.

Decydujące znaczenie ma charakter pracy oraz jej zgodność z celem zwolnienia lekarskiego.

Usprawnienie orzecznictwa lekarskiego w ZUS

Zmiany obejmują również zasady wydawania orzeczeń lekarskich przez ZUS. Wprowadzona zostanie możliwość orzekania przez jednego lekarza w pierwszej i drugiej instancji, zamiast - jak dotychczas - przez trzech lekarzy w drugiej instancji. W sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe będzie jednak skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez trzech lekarzy orzekających łącznie.

Dla zachowania bezstronności:

• lekarz orzekający w pierwszej instancji będzie wyłączony z orzekania w drugiej instancji w tej samej sprawie,

• przy wyborze lekarza drugiej instancji uwzględniana będzie jego specjalizacja, adekwatna do rodzaju schorzenia.

Ustawa wprowadza także maksymalny 30-dniowy termin na wydanie orzeczenia, co ma przyspieszyć cały proces.

Więcej specjalistów i wsparcie organizacyjne

Przewidziano zwiększenie liczby lekarzy orzeczników ZUS poprzez:

• możliwość zatrudniania ich na podstawie umów o świadczenie usług,

• podniesienie wynagrodzeń.

W określonych sprawach orzeczniczych udział będą mogły brać również:

• pielęgniarki i pielęgniarze - w zakresie niezdolności do samodzielnej egzystencji,

• fizjoterapeuci - w sprawach dotyczących rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej narządu ruchu.

Dodatkowo lekarzy orzeczników będzie mógł wspierać asystent medyczny, zajmując się dokumentacją. Orzecznictwo ZUS zostanie także skonsolidowane w większych jednostkach, a nadzór Prezesa ZUS nad jakością orzeczeń zostanie wzmocniony.

Potrzebujesz rzetelnej obsługi księgowej! ACARTUS to księgowość bez granic

BR ACARTUS - Biuro rachunkowe Jastrzębie-Zdrój

ul. 11 Listopada 2,44-330 Jastrzębie-Zdrój

(+48) 32 475 15 26, (+48) 501 045 636,

biurobr@acartus.pl

BR ACARTUS – Biuro rachunkowe Racibórz

ul. Kilińskiego 2,47-400 Racibórz

(+48) 32 417 01 00

raciborz@acartus.pl

Odwiedź nasze Social Media

Copyright © 2025 Acartus Sp. z o. o. | All rights reserved.