Umów konsultację

       Umów konsultację

black and gray stethoscope
19 listopada 2026

Od 2027 roku możesz odpowiadać za VAT swojego kontrahenta. Co zmienia się w VAT?

Usługi księgowe, informatyczne, doradcze i reklamowe trafiają na listę transakcji objętych odpowiedzialnością solidarną. Wyjaśniamy, kiedy kupujący może zapłacić podatek za nieuczciwego dostawcę, jak się przed tym zabezpieczyć i co jeszcze przynosi nowelizacja ustawy o VAT od 1 stycznia 2027 r.

 

W skrócie

  • Od 1 stycznia 2027 r. odpowiedzialność solidarna nabywcy obejmie, obok wybranych towarów, także usługi niematerialne z nowego załącznika nr 16 do ustawy o VAT.

  • Odpowiedzialność nie powstaje automatycznie. Nabywca musiał wiedzieć albo mieć uzasadnione podstawy przypuszczać, że dostawca nie wpłaci podatku.

  • Zapłata w mechanizmie podzielonej płatności (split payment) wyłącza odpowiedzialność solidarną.

  • Nowelizacja znosi też kilka obowiązków, m.in. informację o spisie z natury i 14-dniowy termin zapłaty VAT przy sprowadzeniu samochodu z UE.

 

Duża nowelizacja i jedna zmiana, którą odczuje prawie każda firma

Ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników działa w dwóch kierunkach. Część przepisów likwiduje obowiązki sprawozdawcze i upraszcza procedury. Pozostałe uszczelniają system i przenoszą do polskiego prawa kilka wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE. Zasadnicza część zmian zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 r.

Większość nowych regulacji dotyczy wąskich grup podatników: eksporterów, importerów, rolników czy sklepów obsługujących podróżnych spoza Unii. Jedna zmiana obejmie jednak niemal każdą firmę, która kupuje usługi od innych przedsiębiorców: rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej na usługi niematerialne.

 

Czym jest odpowiedzialność solidarna w VAT?

Art. 105a ustawy o VAT pozwala urzędowi skarbowemu dochodzić zaległego podatku sprzedawcy także od kupującego. Nabywca odpowiada wtedy razem z dostawcą, ale tylko w części podatku przypadającej na transakcję wykonaną na jego rzecz.

Do końca 2026 r. przepis obejmuje wyłącznie towary z załącznika nr 15 do ustawy, czyli z branż od lat narażonych na wyłudzenia, m.in. paliwa, wyroby stalowe, metale szlachetne i elektronikę. Firma, która zamawiała usługę księgową albo kampanię reklamową, nie musiała się tym przejmować.

Od 1 stycznia 2027 r. dochodzi nowy załącznik nr 16, a w nim usługi niematerialne. Ustawodawca uzasadnia zmianę tym, że takie usługi szczególnie często pojawiają się na tzw. pustych fakturach, czyli dokumentach, za którymi nie stoi żadna rzeczywista transakcja. Nowe zasady obejmą usługi, dla których obowiązek podatkowy powstanie od 1 stycznia 2027 r.

 

Jakie usługi obejmie załącznik nr 16?

Pełny wykaz, z symbolami PKWiU, zawiera załącznik nr 16 do ustawy o VAT. W uproszczeniu chodzi o:

  • usługi rachunkowo-księgowe,

  • programowanie i doradztwo informatyczne, a także hosting i zarządzanie stronami internetowymi,

  • doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania,

  • reklamę i badania rynku,

  • badania naukowe i prace rozwojowe,

  • usługi związane z zatrudnieniem, np. agencji pracy czy udostępniania personelu,

  • administracyjną obsługę biura i inne usługi wspierające prowadzenie firmy,

  • pozostałe usługi profesjonalne i techniczne.

Większość firm kupuje kilka z tych usług jednocześnie. Ma biuro rachunkowe, agencję marketingową, firmę utrzymującą stronę internetową, a coraz częściej także programistów i specjalistów współpracujących w modelu B2B.

 

Kiedy kupujący odpowie za cudzy VAT?

Samo kupienie usługi z listy niczego nie przesądza. Żeby urząd skarbowy mógł domagać się podatku od nabywcy, muszą łącznie wystąpić trzy warunki:

  • kupujesz usługę z załącznika nr 16 (albo towar z załącznika nr 15),

  • dostawca nie wpłacił VAT od tej transakcji,

  • w chwili zakupu wiedziałeś albo miałeś uzasadnione podstawy przypuszczać, że podatek nie trafi do urzędu skarbowego.

O trzecim warunku rozstrzygają okoliczności transakcji. Ustawa wskazuje wprost jedną z nich: cenę znacząco niższą od rynkowej bez ekonomicznego uzasadnienia. Ostrożność powinni też wzbudzić kontrahenci bez historii i realnej siedziby, z którymi kontakt urywa się zaraz po wystawieniu faktury.

 

Progi kwotowe: kiedy ryzyko jest mniejsze

Przy usługach z załącznika nr 16 ustawodawca wprowadził progi. Zgodnie z nowymi przepisami odpowiedzialność solidarna nie obejmuje nabyć udokumentowanych fakturą na kwotę poniżej 15 000 zł brutto, o ile łączna wartość takich usług kupionych od tego samego dostawcy w miesiącu nie przekracza 50 000 zł netto.

Przekroczenie progu nie oznacza, że automatycznie zapłacisz cudzy podatek. Tracisz tę konkretną ochronę, a w razie sporu musisz wykazać, że działałeś w dobrej wierze. Nie jest też jeszcze jasne, czy o przypisaniu faktury do miesiąca decyduje data jej wystawienia, wykonania usługi czy powstania obowiązku podatkowego. Do czasu objaśnień Ministerstwa Finansów bezpieczniej pilnować wszystkich trzech dat.

 

Split payment, czyli najprostsza ochrona

Najpewniejszym zabezpieczeniem jest zapłata w mechanizmie podzielonej płatności (MPP). Nowelizacja przewiduje wprost, że nabywca, który zapłacił za towar lub usługę przelewem MPP, nie odpowiada solidarnie za VAT dostawcy. Ten zapis trafił do ustawy dzięki poprawce Senatu.

Mechanizm działa prosto. Kwota netto trafia na zwykły rachunek sprzedawcy, a kwota VAT na jego wydzielony rachunek VAT. Środki z rachunku VAT sprzedawca może przeznaczyć przede wszystkim na podatki i składki ZUS, więc pieniądze należne fiskusowi nie znikają po drodze.

Przy usługach niematerialnych split payment co do zasady nie jest obowiązkowy, ale możesz go stosować dobrowolnie przy fakturach od czynnych podatników VAT. W bankowości elektronicznej wybierasz przelew MPP i wpisujesz kwotę VAT oraz numer faktury.

 

Jak przygotować firmę na 2027 rok

  • Spisz dostawców usług z załącznika nr 16: biuro rachunkowe, agencję marketingową, firmę IT, programistów i specjalistów na B2B, agencję pracy tymczasowej.

  • Sprawdzaj kontrahentów na białej liście podatników VAT przed pierwszą płatnością i przy każdej zmianie numeru rachunku.

  • Ustal zasadę płatności: faktury za usługi z załącznika nr 16 opłacamy w split payment, zwłaszcza gdy kwoty zbliżają się do progów.

  • Zbieraj dowody wykonania usług: umowy, korespondencję, raporty, protokoły odbioru, zestawienia z kampanii czy historię zmian w kodzie.

  • Analizuj ceny. Usługa wyraźnie tańsza od rynkowej bez jasnego powodu to sygnał ostrzegawczy.

 

Pozostałe zmiany w VAT od 2027 roku

Nowelizacja wprowadza też szereg uproszczeń i nowych procedur. Najważniejsze z nich:

  • Koniec informacji o spisie z natury. Przy rozwiązaniu spółki czy zaprzestaniu działalności opodatkowanej nie trzeba już składać osobnej informacji o spisie. Wystarczy wykazać wynikający z niego podatek należny w deklaracji za odpowiedni okres.

  • Samochód z UE bez 14-dniowego terminu. Znika obowiązek zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu. Dotyczy to podatników, którzy rozliczają takie nabycie w JPK_V7M, JPK_V7K lub VAT-8.

  • Zwolnienie podmiotowe a wysyłka towarów za granicę. Do limitu 240 000 zł, który pozwala korzystać ze zwolnienia z VAT, wliczysz także wartość własnych towarów przemieszczanych do innego kraju UE, np. do zagranicznego magazynu.

  • Łatwiejszy eksport i import. Dokument przewoźnika potwierdzający dostarczenie towaru poza UE wystarczy do zastosowania stawki 0%. Importerzy korzystający z niektórych uproszczeń nie będą musieli przedstawiać celnikom potwierdzenia rejestracji jako czynny podatnik VAT.

  • TAX FREE bez pieczątek. Na polskich przejściach granicznych wydruki dokumentów TAX FREE nie będą już stemplowane na życzenie podróżnego. Podstawą zwrotu VAT pozostanie dokument elektroniczny z elektronicznym potwierdzeniem wywozu, a jego status sprawdzisz w serwisie granica.gov.pl.

  • Nowa procedura „składu VAT”. Ma ułatwić rozliczenia w handlu wybranymi towarami, wymienionymi w nowym załączniku nr 17.

  • Odrębni podatnicy we wspólnym gospodarstwie rolnym. Każda osoba, która samodzielnie prowadzi działalność rolniczą we wspólnym gospodarstwie, będzie mogła być osobnym podatnikiem VAT.

Na finiszu prac legislacyjnych są jeszcze dwie nowelizacje. Pierwsza dostosowuje VAT do zniesienia unijnego zwolnienia z cła dla przesyłek o wartości do 150 euro. Druga ma ułatwić rozliczanie sprzedaży online do innych krajów UE w systemie OSS i ograniczyć konieczność rejestracji do VAT w kilku państwach.

 

Najczęstsze pytania:

 

Czy od 2027 r. zapłacę VAT za każdego kontrahenta, który go nie wpłaci?

Nie. Odpowiedzialność solidarna dotyczy tylko towarów z załącznika nr 15 i usług z załącznika nr 16, i to wyłącznie wtedy, gdy wiedziałeś albo miałeś uzasadnione podstawy przypuszczać, że podatek nie zostanie wpłacony.

 

Czy zapłata w split payment wystarczy, żeby uniknąć odpowiedzialności?

Tak. Zapłata za towar lub usługę w mechanizmie podzielonej płatności wyłącza odpowiedzialność solidarną nabywcy.

 

Czy usługi biura rachunkowego też są objęte zmianą?

Tak. Usługi rachunkowo-księgowe znalazły się w załączniku nr 16, obok usług IT, doradczych, reklamowych i związanych z zatrudnieniem.

 

Od kiedy obowiązują nowe zasady?

Od 1 stycznia 2027 r. Dotyczą usług, dla których obowiązek podatkowy powstanie od tego dnia.

 

Nie wiesz, którzy z Twoich dostawców mieszczą się w załączniku nr 16? Przejrzymy z Tobą listę kontrahentów i ustalimy proste zasady płatności na 2027 rok. Skontaktuj się z naszym biurem.

 

Podstawa prawna: ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (m.in. art. 105a, załączniki nr 15–17) w brzmieniu nadanym ustawą z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

 

 

Polityka prywatności

Potrzebujesz rzetelnej obsługi księgowej! ACARTUS to księgowość bez granic

BR ACARTUS - Biuro rachunkowe Jastrzębie-Zdrój

ul. 11 Listopada 2,44-330 Jastrzębie-Zdrój

(+48) 32 475 15 26, (+48) 501 045 636,

biurobr@acartus.pl

 

BR ACARTUS – Biuro rachunkowe Racibórz

ul. Kilińskiego 2,47-400 Racibórz

(+48) 32 417 01 00

raciborz@acartus.pl

Odwiedź nasze Social Media

Copyright © 2025 Acartus Sp. z o. o. | All rights reserved.