Nie każdy przedsiębiorca musi być VAT-owcem. Drobne firmy mogą korzystać ze zwolnienia podmiotowego, które oszczędza im rozliczania podatku, wysyłania JPK_VAT i sporej części papierologii. Limit wynosi obecnie 240 000 zł rocznej sprzedaży. Sprawdź, czy się łapiesz i czy w ogóle Ci się to opłaca.
Na czym polega zwolnienie podmiotowe
Podstawą jest art. 113 ustawy o VAT. Podatnik korzystający ze zwolnienia nie rozlicza VAT od sprzedaży i nie wysyła regularnie pliku JPK_VAT z deklaracją. Druga strona medalu: nie odlicza też VAT od zakupów. Jedyny stały obowiązek to prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży, uzupełnianej najpóźniej przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.
Warunki dla rozpoczynających działalność
Jeśli zakładasz firmę w trakcie 2026 r., skorzystasz ze zwolnienia, gdy łącznie:
przewidywana wartość Twojej sprzedaży nie przekroczy 240 000 zł w proporcji do okresu prowadzenia działalności w tym roku,
nie wykonujesz czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT,
masz siedzibę działalności w Polsce.
Proporcja jest istotna. Jeśli startujesz 1 lipca, Twój limit na 2026 r. to w przybliżeniu połowa pełnej kwoty, a nie całe 240 tys.
Warunki dla kontynuujących działalność
Firma działająca kolejny rok korzysta ze zwolnienia, jeżeli wartość sprzedaży nie przekroczyła 240 000 zł ani w roku poprzednim, ani w bieżącym. Do tego dochodzi warunek braku rejestracji jako podatnik VAT czynny oraz wspomniany katalog wyłączeń z art. 113 ust. 13.
Do limitu nie wlicza się wszystkiego. Pomija się m.in. wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość nieopodatkowaną w Polsce, większość sprzedaży zwolnionej przedmiotowo z VAT oraz odpłatną dostawę środków trwałych i wartości niematerialnych podlegających amortyzacji. Sprzedaż firmowego samochodu nie „zje" więc limitu.
Kto nie skorzysta niezależnie od obrotów
Katalog z art. 113 ust. 13 wyklucza ze zwolnienia m.in. sprzedawców nowych środków transportu, złomu oraz części i akcesoriów samochodowych, a także świadczących usługi prawnicze i doradcze. Jeśli działasz w tych obszarach, VAT rozliczasz od pierwszej złotówki.
Ciekawostka z ostatnich miesięcy: NSA w wyroku z 3 kwietnia 2026 r. (I FSK 1821/25) orzekł, że jednorazowa sprzedaż przepracowanego oleju (odpadu) przez warsztat samochodowy w celu utylizacji nie pozbawia zwolnienia podmiotowego. Organ podatkowy twierdził inaczej i przegrał. To dobra wiadomość dla firm, którym zdarzają się incydentalne transakcje towarami formalnie akcyzowymi.
Przekroczyłeś limit? Zwolnienie znika od razu
Tu nie ma okresu przejściowego. Zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono kwotę 240 000 zł. Warto więc monitorować obroty na bieżąco, zwłaszcza pod koniec roku albo przy dużych zleceniach. Powrót do zwolnienia jest możliwy najwcześniej po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracono prawo do zwolnienia lub z niego zrezygnowano.
Formalności
Rozpoczynający działalność nie musi wypełniać żadnego formularza, żeby korzystać ze zwolnienia. Podmiot zarejestrowany jako VAT czynny, który chce wrócić do zwolnienia, składa aktualizację VAT-R. Rezygnacja ze zwolnienia też wymaga VAT-R, złożonego przed początkiem miesiąca, od którego chcesz rozliczać VAT.
Czy zwolnienie zawsze się opłaca?
Nie. Jeśli Twoimi klientami są głównie firmy będące VAT-owcami, status podatnika czynnego bywa korzystniejszy, bo odliczasz VAT od zakupów, a dla klientów Twój VAT jest neutralny. Zwolnienie wygrywa zwykle wtedy, gdy sprzedajesz konsumentom i masz niewielkie zakupy firmowe. To rachunek, który warto zrobić na konkretnych liczbach, a nie na wyczucie.
Nie wiesz, czy zwolnienie z VAT jest dla Ciebie? Policzymy to dla Twojej firmy. Acartus, biuro rachunkowe od 1995 r. - biuro@acartus.pl, tel. 32 475 15 26.
Potrzebujesz rzetelnej obsługi księgowej! ACARTUS to księgowość bez granic
BR ACARTUS - Biuro rachunkowe Jastrzębie-Zdrój
ul. 11 Listopada 2,44-330 Jastrzębie-Zdrój
(+48) 32 475 15 26, (+48) 501 045 636,
biurobr@acartus.pl
BR ACARTUS – Biuro rachunkowe Racibórz
ul. Kilińskiego 2,47-400 Racibórz
(+48) 32 417 01 00
raciborz@acartus.pl
Odwiedź nasze Social Media
Copyright © 2025 Acartus Sp. z o. o. | All rights reserved.